ଲେଖା: ଦେଵ ତ୍ରିପାଠୀ
ଅଢ଼େଇ ହଜାର ବର୍ଷର ନଗର ଏଇ କଟକ । ଏଠାକାର ବାଲି, ଗୋଡ଼ି ମାଟିରେ ରହିଛି ଇତିହାସର ମହକ । ସେଥିପାଇଁ ତ ଓଡ଼ିଶା ମାଟିର ଗାରିମାର କଥା ପଢ଼ିବାକୁ ହେଲେ ସର୍ବାଗ୍ରେ ଆସେ ଐତିହ୍ୟ ନଗରୀ କଟକର ଇତିହାସ !
ମହାନଗରୀରେ ଥିବା ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରୁ ଦେବୋତ୍ତର ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ପରିଚାଳିତ ସୀତାରାମ ଠାକୁରବାଡ଼ି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛି କେତେ ଇତିହାସ ତଥା ଜନଶ୍ରୁତି ! ଦିନ ଥିଲା, ପୁରୀଘାଟରୁ ଜଗନ୍ନାଥ-ଦର୍ଶନାର୍ଥୀ ଡ଼ଙ୍ଗାରେ ବସି କାଠଯୋଡ଼ି, ଦୟା, ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀରେ ଅବତରଣ କରି ଯାଉଥିଲେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ । ଜନଶ୍ରୁତି କହେ, ଦୀର୍ଘ ପଥ ନଦୀସ୍ରୋତରେ ଯାତ୍ରା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଯାତ୍ରୀଗଣ ଯେଉଁ ଦିଅଁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି ଆଶିଷ ଭିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଭୁଲୁ ନ ଥିଲେ, ସେଇ ଦିଅଁ ଥିଲେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ! ଲୋକମୁଖରେ ପରିଚିତ ଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥଜୀଉ, କଟକ କୁଶୁନପୁର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ଇଷ୍ଟଦେବ !
~ ନୟାଗଡ଼ର ମା' ମଙ୍ଗଳା ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାକଟପୁର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା'…
ନୟାଗଡ଼ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ନୟାଗଡ଼ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନର କଥା ଉଠିଲେ ସାଧାରଣତଃ ଆମ ମନରେ…
~ ନୟାଗଡ଼ର ମା' ଦକ୍ଷିଣକାଳୀ ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ କାହିଁ କେଉଁ ଆଦି ଅନାଦି କାଳରୁ ଏହି…
~ ନୟାଗଡ଼ର ରାମଲୀଳା ପରମ୍ପରା ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ଓଡ଼ିଶାର ମଠସଂସ୍କୃତି ଅନୁସାରେ ମଠମାନଙ୍କର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ସାଧାରଣତଃ…
ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ଗଡ଼ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜାରାଜୁଡ଼ା ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟ…