ଗବେଷଣା ଓ ଉପସ୍ଥାପନା: ଶିଶିର ସାହୁ ମନୋଜ
ଆମ ଭାଷାରେ Unmarried/Young girlsଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ଶବ୍ଦ ଅଛି, ଯେମିତିକି ଯୁବତୀ, ତରୁଣୀ, ନବୀନା, ନବଯୌବନା ଆଦି । କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ଶବ୍ଦ ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ଊଣା ଅଧିକେ ଚଳୁଅଛି । ତେବେ ଓଡ଼ିଆରେ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ଅଛି ଡିଣ୍ଡା ବା ଦିଣ୍ଡା, ଯାହା କେବଳ ଯୁବତୀ କନ୍ୟା କି ମହିଳା ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ ।
ଦିଣ୍ଡା ଶବ୍ଦଟି ସମ୍ଵଲପୁର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଢେଙ୍କାନାଳ ଯାଏଁ ସବୁଠି ଚଳେ । ସେହିପରି ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ ବସ୍ତରରେ ଡିଣ୍ଡା ଶବ୍ଦ ଯୁବତୀ ମହିଳା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ତେବେ ଏ ଉଭୟ ଶବ୍ଦର ପୁଂଲିଙ୍ଗବାଚକ ଶବ୍ଦ ନାହିଁ କହିଲେ ଚଳେ ଅର୍ଥାତ୍ ପୁଂଲିଙ୍ଗ ବାଚକ ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ଡିଣ୍ଡା-ଡିଣ୍ଡ ହୁଏନି କି ଦିଣ୍ଡା-ଦିଣ୍ଡ ହୁଏନା । ଲାଗୁଛି ଏ ଶବ୍ଦଟି ବିଶେଷ ଭାବେ କେବଳ ଯୁବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ହୋଇଅଛି । ଯୁବକ ମାନଙ୍କୁ ଏହାର ବିପରୀତାର୍ଥେ ଭେଣ୍ଡା କୁହାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ଏ ଶବ୍ଦର ବିପରୀତାର୍ଥକ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ନୁହେଁ ।
ପ୍ରକୃତରେ ଭେଣ୍ଡା ଶବ୍ଦ ସହ ତାମିଲ ଭାଷାର ବେଣ୍ଡା ଶବ୍ଦର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି , ଏବଂ ଏ ଉଭୟ ଶବ୍ଦ ଏକାର୍ଥକ । ଖୁବ୍ ସମ୍ଭବ ଭେଣ୍ଡା ଶବ୍ଦଟି ଦ୍ରାବିଡ଼ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଏ ଶବ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗବାଚକ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ଭେଣ୍ଡୀ (ଭେଣ୍ଡି=ପରିବା ବିଶେଷ) । ସେହିପରି, ଆଠମଲ୍ଲିକରେ ଦିଣ୍ଡା ବା ଡିଣ୍ଡା ଶବ୍ଦ ଧିଣ୍ଡା ହୋଇଅଛି, କିନ୍ତୁ “ଧିଣ୍ଡା”, ଏଠାରେ ଯୁବତୀ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ନ ହୋଇ ଯୁବକ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ଏବଂ ଯେହେତୁ ଧିଣ୍ଡା ଶବ୍ଦ ଯୁବକ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ
ହୁଏ ତେଣୁ ଏଠି ଏହାର ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗବାଚକ ଶବ୍ଦ କରିବା ସହଜସାଧ୍ୟ ହେଲାରୁ ଧିଣ୍ଡା ଶବ୍ଦ ଯୁବା ରମଣୀ ପାଇଁ ଧିଣ୍ଡି ହେଲା ।
ତେବେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ଧିଣ୍ଡା, ଦିଣ୍ଡା, ଡିଣ୍ଡା ଶବ୍ଦର ପ୍ରଚଳନ ଯୁବତୀ ଅର୍ଥରେ ନାହିଁ ତାହେଲେ କ’ଣ ଏ ଶବ୍ଦଟି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ନିଜସ୍ଵ ଶବ୍ଦ କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବା ହେତୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଗବେଷଣା ହେବା ଦରକାର ତାହେଲେ ଯାଇ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ଲାଭ ହୋଇପାରିବ ।
© ଶିଶିର ସାହୁ ମନୋଜ
~ ନୟାଗଡ଼ର ମା' ମଙ୍ଗଳା ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାକଟପୁର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା'…
ନୟାଗଡ଼ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ନୟାଗଡ଼ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନର କଥା ଉଠିଲେ ସାଧାରଣତଃ ଆମ ମନରେ…
~ ନୟାଗଡ଼ର ମା' ଦକ୍ଷିଣକାଳୀ ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ କାହିଁ କେଉଁ ଆଦି ଅନାଦି କାଳରୁ ଏହି…
~ ନୟାଗଡ଼ର ରାମଲୀଳା ପରମ୍ପରା ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ଓଡ଼ିଶାର ମଠସଂସ୍କୃତି ଅନୁସାରେ ମଠମାନଙ୍କର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ସାଧାରଣତଃ…
ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ଗଡ଼ ଉପସ୍ଥାପନା: ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜାରାଜୁଡ଼ା ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟ…