ଲେଖା: ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ରଣା
ଢ଼େଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ତାଳଚେର ସହରଠାରୁ ୯ କି.ମି. ଦୂରରେ ଥିବା ସରାଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ଅନନ୍ତଶାୟୀ ବିଷ୍ଣୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅବସ୍ଥିତ ।
ସରାଙ୍ଗ ଗ୍ରାମ ଦେଇ ବୋହି ଯାଉଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଗର୍ଭରେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି । ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀର ଜଳ କମି ଯାଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ଶୟନ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ନବମ ଶତବ୍ଦୀରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୁଳ୍କୀ ବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସରାଙ୍ଗ ବଜାର ଠାରୁ ମାତ୍ର ୭ କି.ମି. ଦୂରରେ କୁଆଲୋଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ସେମାନେ ଭୌମକର ରାଜାମାନଙ୍କର ଅଧୀନସ୍ଥ ରାଜା ଥିଲେ । ହୁଏତ ଏହି ଶୁଳ୍କୀବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ଏହା ନିର୍ମାଣ କରି ଥାଇ ପାରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ କେତେକ ଇତିହାସ ତଥ୍ଯ ଅନୁସାରେ ଏହା ଭୌମକର ମାନଙ୍କର କିର୍ତ୍ତୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।
ଏଠାରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିର ଲମ୍ବ ୫୧ ଫୁଟ ଏବଂ ଚଉଡା ୨୩ ଫୁଟ ଅଟେ । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ମୂର୍ତ୍ତୀକୁ ନଦୀ ଶଯ୍ୟାରେ ଥିବା କଳା ମୁଗୁନି ପଥର ଶିଳା ଖଣ୍ଡକୁ ଖୋଦନ କରାଯାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛ । ଏଥିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଚାରୋଟି ହାତ ରହିଛି, ସେହି ଚାରୋଟି ହାତରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଏବଂ ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି ଏବଂ ମସ୍ତକରେ ଅନନ୍ତ ସର୍ପ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି । ବିଷ୍ନୁଙ୍କର ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିରେ ତୀକ୍ଷଣ ନାକ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ, ଏହା ‘କିରୀଟମୁକୁଟ’ ବୋଲି ଜଣା ।
ସରାଙ୍ଗ ବଜାରରୁ ୨କି.ମି. ଦୂର ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀକୂଳରେ ଏହି ଅନନ୍ତଶାୟୀ ବିଷ୍ନୁ ମୂର୍ତ୍ତି ଅବସ୍ଥିତ, ମାତ୍ର ଏହାର ଚାରିପଟେ କିଛି ଆବଦ୍ଧ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୂର୍ତ୍ତୀ ନିକଟରେ ଗାଈଗୋରୁ ମାନେ ମଳ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ଓ ଲୋକ ମାନେ ନଦୀରେ ଗାଧୋଇ ଚାରିଆଡ଼େ ଲୁଗା ଶୁଖାଉଥିବାର ବିକଳ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମୂର୍ତ୍ତୀଟି ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଥିବାରୁ ବର୍ଷା ପବନରେ କିଛି ଖାଇ ଗଲାଣି ତେଣୁ ଏହା ଚାରିପଟେ ଲୁହା ଜାଲି ଦେବା ସହ ଉପରେ ଛାତ ପରି କିଛି ଆବଦ୍ଧ କରାଗଲେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହି ପାରନ୍ତା । ଏହି ସ୍ଥାନଟି ASI ଅଧୀନରେ ରହିଛି ତେଣୁ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ASI ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ ।
ବଙ୍କାଡ଼ଗଡ଼(ବାଣପୁର)ର ଆରାଧ୍ୟଦେବତା ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ରଙ୍କନାଥ ଦେବ ଉପସ୍ଥାପନା: ଶ୍ରୀ ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ଲୋକକଥା ଏବଂ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ…
Ananta Purushottam Deba Mandira Ashoka Nayak It's just 4 kilometres from Khorda towards Nayagarh. My…
'ଅରଣା ମଇଁଷି ରହିଛି ଅନାଇ, ମଇଁଷିର ପାଖେ ନଯାଅ ଦନାଇ' ପଦର ଲୌକିକ ଓ ତାତ୍ତ୍ଵିକ ଵ୍ୟାଖ୍ୟା ଗବେଷଣା ଓ…
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବିସ୍ମୃତ ମୁକ୍ତିପାଗଳ ମୁକ୍ତିଯୋଦ୍ଧା ସାଥୀ ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ: "ଲଙ୍ଗଳ ଯା'ର ଜମି ତା'ର" ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପସ୍ଥାପନା: ଅମ୍ବିକା…
~ ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ଅମ୍ବିକା ପଟ୍ଟନାୟକ କୋଉ ଅନାଦି କାଳର କଥା l ସୃଷ୍ଟି ସର୍ଜନାରୁ ବିରତ…
~ ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର: ମିଥ୍ୟା ଇତିହାସର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ~ ଉପସ୍ଥାପନା: ଅମ୍ବିକା ପଟ୍ଟନାୟକ ମହା ଶୈବକ୍ଷେତ୍ର ଏକାମ୍ର…