ମୋ ଗାଁ ମୁଗପାଳ

ଲେଖା: ହରେକୃଷ୍ଣ ସାହୁ

ଏଇଠି ଠିଆ ହୋଇ ଚାହିଁଲେ ଘଞ୍ଚ ଗଛଲତାର ମଥାନ ଉପରେ ଫର ଫର ହୋଇ ଉଡ଼ୁଥିବ ନାଲିଆ ପତାକାଟିଏ। ସେଇଟି ହେଲା ଆମ ଗାଁ ଇଷ୍ଟଦେବତା ରଘୁନାଥ ମନ୍ଦିରର ନେତ। ସେହି ଗଛର ଗହଳି ଭିତରେ ଲୁଚିଛି ଆମ ଗାଁ। ମୋର ଭାରି ପ୍ରିୟ। ମୋ ଗାଁ ମୁଗପାଳ।

ଓଡ଼ିଶାର ସବୁ ଗାଁ ଠିକ୍ ଏମିତି। ପୁରା ସମାନ । ସବୁ ଗାଁରେ ଥିବେ ପୁରୁଣା କଥାକୁ ଗଣ୍ଠିକରି ଧରି ରଖିଥିବା ବୁଢ଼ାବାପା ଆଉ ବୁଢ଼ୀମା’ । ଗପ କହୁଥିବା ଅଜା ଆଇ। ଚାଲିଗଲା ଶଗଡ଼ରେ ହାତ ମାରି ଦେଉଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା। କାକୁଡ଼ି ମଞ୍ଚା। ଆଉ କଣ୍ଟାଝଣ୍ଟା ବାଡ଼ ସେପଟେ ଥିବ ନେଉଟିଆ ସାଗ କିଆରି। ଠାକୁରଘର ଥିବ। କୀର୍ତ୍ତନ ଦଳ ଥିବ।

ମୋ ଗାଁ  ତମ ଗାଁ। ତାଙ୍କ ଗାଁ ଆପଣଙ୍କ ଗାଁ ସବୁ ସମାନ। ଆଖି ବୁଜି ଗନ୍ଧ ବାରିଲେ ସବୁ ସମାନ ଭାବରେ ମିଠା। ଓଡ଼ିଶା ଗୋଟେ ଗାଁ ହେଲେ ଗାଁ’ଟିମାନ ଆମ ମାଆର କୋଳ।

ଆମ ଗାଁମାନଙ୍କର ଅଛି କୁନି କୁନି ଇତିହାସ। ଅଛନ୍ତି ଅନେକ ଦିଅଁ ଦେବତା। ଅଛି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ଅଛି ଠାକୁର ତୋଟା। ଏସବୁ ଆମ ଗାଁ ର ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ହାତ ତିଆରି ପୃଥିବୀ। ଆମ ଗାଁର ମନ୍ଦିର ଆମର କୋଣାର୍କ। ବିଦ୍ୟାଳୟ ଆମର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ଦିର। ଏସବୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଆମ ଗାଁ ଗୁଡ଼ିକର ଅପରିଚିତ ଲୋକେ କୋଉ ରାଜା ମହାରାଜା ଓ ନବାବ ଠାରୁ କମ୍ ମହାନ ନୁହଁନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବା, ସମ୍ମାନ ଦେବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ସୌଭାଗ୍ୟ ବସତଃ କେଇ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଗାଁଟି ବୁଢ଼ୀ ଜାଗୁଳାଇଙ୍କ ପୀଠକୁ ବେଢ଼ି ଠିଆ ହୋଇଗଲା। କାହାକୁ ଜଣା ନଥିଲା ଏ ଦେବୀ କେଉଁଠୁ ଆସିଲେ। ଆଜି ଜାଣିଲା ପରେ ବି କେହି ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଜାଗୁଳାଇ ବୌଦ୍ଧ ଦେବୀ ବୋଲି। ଆମ ଗାଁଲୋକେ ବୁଢ଼ୀ ଜାଗୁଳାଇଙ୍କ ଠାରେ ଦେଖନ୍ତି ମଙ୍ଗଳା, ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଚଣ୍ଡୀ। ମୋଟାମୋଟି ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସେଇଠି ପାଆନ୍ତି।

କ୍ରମେ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ମନ୍ଦିରଟିଏ ହେଲା। ବର୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଉତ୍ସବମାନ ପାଳନ କରାଗଲା। ବୌଦ୍ଧତ୍ୱ ଲୋପ ପାଇ ଜାଗୁଳାଇ ହୋଇଗଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିନ୍ଦୁଦେବୀ। ବୁଢ଼ୀ ଜାଗୁଳାଇ।