ମା’ ଓଡ଼ିଶା

ସୌରଭିତ ସୃଷ୍ଟି: ଡ଼ଃ ମାୟାଧର ମାନସିଂହ

କବିଭୂମି, ଶିଳ୍ପଧାତ୍ରୀ ତୁହିଟି ମା’ !
ବିଶ୍ଵେ ଗରବିଣୀ ! ବୀରମାତା ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ।
ଆଦିମ ତାପସ ଗର୍ଭୁ ଯେବେ ଗୋ ମା’ ବିକାଶ ତୋହରି,
ପ୍ରଥମ ଚୂମ୍ବନ – ବ୍ରୀଡା ରବି ଦେଲା ତୋ ଅଙ୍ଗରେ ଭରି,
ଆସିଲା ବସନ୍ତ ତହୁଁ କରିବାକୁ ତୋ ବକ୍ଷରେ ଲୀଳା,
ସାଜିଲା ପ୍ରକୃତି ବସିକରି ତୋତେ ଏମନ୍ତ ଛବିଳା
ପାତାଳ ଫୁଟାଇ ତହୁଁ ବହିଲେ ଏ ନଦୀ ଶତଶତ
ବ୍ୟଗ୍ର ଅବିରତ।

*** *** *** ***

ଜନ୍ମିଲେ ପବିତ୍ର କୋଳୁ କାଳେ ତୋର ସନ୍ତାନସନ୍ତତି
(ସନ୍ଧ୍ୟାଗମେ ଫୁଟି ଉଠେ ନଭବକ୍ଷେ ତାରକା ଯେମିତି
ନିଜ ତେଜେ ଧୌତ କରି ଜନନୀର ସୁନୀଳ ଅଞ୍ଚଳ)
ବିଶ୍ଵକର୍ଣ୍ଣେ ଶୁଣାଇଲେ ତୋର ଗାଥା ମଧୁର କୋମଳ
ଧମନୀର ରକ୍ତ ଦେଇ ଆଣିଲେ ମା’ !
ତୋର ମାନ କିଣି ଧନ୍ୟ ତୁ ମାନିନି !

*** *** *** ***

ଅଳକା ବରଜି ସ୍ନେହେ ଆସିଲେ ମା’ !
ଦେବ ଧନପତି ତୋର କୋଳେ;
ଭରିଦେଲେ ଘରେଘରେ ଅତୁଳ ସମ୍ପତ୍ତି
ତୋ’ କରକମଳେ ବିଶ୍ଵ ଚାହିଁଲା ମା’ !
ସତୁଷ୍ଣ ନୟନେ,
ଉଦାରତା ଭରି ହୃଦେ କି ଇଙ୍ଗିତ ଦେଲୁ ତୁ ସନ୍ତାନେ !
ପାରାବାର ପରପାରେ,
ଦିଗ୍ ବିଦିଗେ ବିଞ୍ଚିଲେ ସେ ଧନ,
ତୋହରି ସନ୍ତାନ !

*** *** *** ***

ସହସ୍ର ବହିତ୍ର ପୁଣି ଶୁକ୍ଳ କରି ବାରିଧି ଉରସେ
ଚଳିଲା, ଦୋହଲି ମନ୍ଦେ ପବମାନ ମଧୁର ପରଶେ !
ଦମ୍ଭଭରେ, ସିନ୍ଧୁପାରେ ଖୋଜିବାକୁ ଅଜ୍ଞାତ ବିଦେଶ,
ଦେବାକୁ ଜଗତଜନେ ଜଗତର ଅଜ୍ଞାତ ସନ୍ଦେଶ
ସ୍ଥାପିବାକୁ ତୋହରି ମା’
ଯୁଗଯୁଗ ବ୍ୟାପିନୀ କିରତି
ଅୟି ଭାଗ୍ୟବତୀ !

*** *** *** ***

“ଅମୃତ କ୍ଷରେ ତୋ ବକ୍ଷୁ, ସେ ଅମୃତ ଖୁଆଇଣ ନିତି
ଗଢିଲୁ ସନ୍ତାନେ ତୋର ମହାବୀର, ହୃଦେ ନାହିଁ ଭୀତି ।
ଢାଲ ତରବାରୀ ଧରି ଉଠିଲା ସେ ଦିଗବିଜୟ ଆଶେ
ଭୂଭଙ୍ଗେ ଲୁଠିଲା ଶତ ନୃପଶିର ତୋ ଚରଣ ପାଶେ,
ଗଙ୍ଗା, କୃଷ୍ଣା, ଗୋଦାବରୀ ସେବିଲେ ତୋ’ ଚରଣ ପୁଲକେ,
ସେ ମହା ପଲକେ !“

*** *** *** ***

“କ୍ଷତ୍ରସୀମନ୍ତିନୀ ତୋର ପ୍ରାଣକାନ୍ତେ ବରମାଲ୍ୟ ଦେଇ
ସଂଗ୍ରାମର ଭୀମଭୂମେ ବୀରବେଶେ ଦେଲେକ ପଠାଇ
ବାର୍ତ୍ତାହର ମୁଖେ ଶୁଣି ପ୍ରାଣପତି ସ୍ଵାଧୀନମରଣ
ଜ୍ଜ୍ଵାଳିଲେ ଭୀଷଣ ଚିତା, କରିଲେ ବା କୃପାଣଧାରଣ।
ତୋହରି ପାଇଁକି ମାତ,
ନାରୀ କଲା ଅଦ୍ଭୁତ ସାଧନା
ସ୍ଵାଧୀନ ଜୀବନା !