କାଶ୍ମୀର

ଲେଖା: ଶିଶିର ସାହୁ ମନୋଜ

ଅନେକଙ୍କ ଭ୍ରମ ଧାରଣା ଯେ କାଶ୍ମୀର ଏକ ଆରବୀ ପାର୍ସୀ ଶବ୍ଦ ତେଵେ ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ଏକ ଭାରତୀୟ ଶବ୍ଦ ଅଟଇ । କାଶ୍ମୀର ଏକ ସଂସ୍କୃତ ନାମଵାଚକ ଶବ୍ଦ ଏଵଂ ଏହାର ନିରୁକ୍ତି କାଶ୍ ଧାତୁ + ମୀର = କାଶ୍ମୀର ।

କାଶ୍ ଧାତୁର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅର୍ଥ ରହିଛି
୧. ଦୀପ୍ତି ପାଇଵା
୨. ପ୍ରକାଶିତ ହେଵା
୩. ଶୋଭା ପାଇଵା
୪. ପ୍ରକାଶ ପାଇଵା

ପ୍ରୋକ୍ତ ଅର୍ଥ ଆଧାରରେ ‘କାଶ୍’ ଧାତୁ ଶବ୍ଦରୁ କାଶ୍ମୀର ଛଡ଼ା କାଶ, କାଶୀ, କାଷ୍ଠ, ନିକାଶ, ପ୍ରକାଶ, ପ୍ରକାଶକ, ପ୍ରକାଶନ, ପ୍ରକାଶିତ, ଵିକାଶ, ସକାଶ ଆଦି ଅନେକ ଶବ୍ଦ ନିଷ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଛି ।

ସେଇଭଳି ମୀର୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା—
୧. ପର୍ବତ ପ୍ରାନ୍ତ
୨. ସମୁଦ୍ର
୩. ସୀମା
୪. ପାନୀୟ
୫. ଜଳ

ଏ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଆଧାରରେ ଏମନ୍ତ ଵ୍ଯାଖ୍ଯା କରାଯାଇପାରେ ଯେ ଯେଉଁ ଭୂମିରେ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚ ପର୍ଵତ ଵିଦ୍ୟମାନ ଏଵଂ ପାନୀୟ ଵା ଜଳର ସମୁଦ୍ର ଯେଉଁଠି ବରଫାବୃତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତି ପାଉଛି ସେହି ସୁନ୍ଦର ଶୋଭାରେ ସଜ୍ଜିତ ଋଷିଭୂମି ହେଉଛି କାଶ୍ମୀର । ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚ ପର୍ଵତମାଳା ଭାରତର ସୀମାନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି କେଉଁ ଆଵାହମାନକାଳରୁ ଛିଡ଼ା ହୋଇଅଛନ୍ତି ।

ତେଵେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଵିଶେଷର ନାମ ଭିନ୍ନ ଏ ଶବ୍ଦର ଆଉ କେତେକ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯଥା:
୧. ପୂଷ୍ପରମୂଳ; ପଦ୍ମମୂଳ
୨. କୁଙ୍କୁମ
୩. ଜାଫ୍ରାନ୍
୪. ଟାଙ୍ଗଣା

ବହୁପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଏ ଅଞ୍ଚଳ ଭାରତର ଅଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ରହିଆସିଛି । ପୂର୍ଵେ ଏହା କାଶ୍ମୀରମଣ୍ଡଳ ନାମରେ ଭାରତର ଏକ ଜନପଦ ଭାଵେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା ପରେ ଏହା କାଶ୍ମୀରକ ନାମ ଧାରଣ କରି ଅନେକ ଶତ ଵର୍ଷ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ।