ସମିର ଵା ସମୀର

ଗବେଷଣା ଓ ଉପସ୍ଥାପନା: ଶିଶିର ସାହୁ ମନୋଜ ଓ କଵି ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ

କିଛି ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ସମିର ଵା ସମୀର ନାମ ଦେଖିଲେ ପଚାରନ୍ତି ଆପଣ ମୁସଲମାନ କି ? ଏମିତି ପଚାରିଵାର କାରଣ ହେଲା ଅନେକ ମୁସ୍ଲିମ୍ ସେ ଭାରତୀୟ ହୁଅନ୍ତୁ କି ଆରଵୀୟ ଏହି ସମିର ଵା ସମୀର ନାମ ରଖିଥାନ୍ତି ।

କେହି କେହି ଭାଵିପାରନ୍ତି ସମ୍ଭଵତଃ ପଵନ ଅର୍ଥରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏହି ସମିର ଵା ସମୀର ଶବ୍ଦଟି ଆରଵୀରେ ଯାଇଚଳୁଛି ଫଳରେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପରି ଆରଵୀୟମାନେ ବି ଏ ନାମ ରଖୁଅଛନ୍ତି ।

ତେବେ ସତକଥା ହେଲା ଏ ଉଭୟ ଶବ୍ଦ ଏକା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ହେଁ ପରସ୍ପର ଠାରୁ ବହୁତ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି ।

ପ୍ରକୃତରେ ଆରଵୀର ସମୀର(سَمِير‎ )ଶବ୍ଦଟି ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ଶବ୍ଦ ଅଟେ । ଏଵଂ ଏ ଶବ୍ଦର ମୂଳ ଧାତୁଶବ୍ଦ ହେଲା ” س م ر‎ “(s-m-r)। ଏ ଆରଵୀ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ‛entertaining companion’ ଵା ‛ମନୋରଞ୍ଜକ ସାଥୀ’ ଅଟେ । ସବୁଵେଳେ ମଜାମଜା କଥାକହି ହସାଉଥିଵା ବନ୍ଧୁ ଆରଵରେ ସମୀର ବୋଲାଅନ୍ତି ।

ଅପରପକ୍ଷରେ ସଂସ୍କୃତ ‛ସମିର’ ଓ ‛ସମୀର’ ଶବ୍ଦର ଦୁଇଗୋଟି ନିରୁକ୍ତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଛି ।

★୧. ହେମଚନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଅଭିଧାନରେସମିର ଶବ୍ଦର ନିରୁକ୍ତି => ସମ୍=ସମ୍ଯକ୍+ଇଧାତୁ=ଗମନ କରିବା+କର୍ତ୍ତୃ. ର
★୨.  ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷରେ ସମୀର ଶବ୍ଦର ନିରୁକ୍ତି=>
ସମ+ଈର ଧାତୁ=ପ୍ରେରଣ କରିବା; ଗମନ କରିବା+କର୍ତ୍ତୃ ଅ)

ସମିର ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବାୟୁ ହୋଇଥିଵାଵେଳେ ସମୀର ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବାୟୁ ଛଡ଼ା ଶମୀବୃକ୍ଷ( Acacia Suma) ଓ ହନୁମାନ ଵି ଅଟେ ।

ଆଜିକାଲି ଏ ଉଭୟ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ଦର୍ଶେଇଵା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀରେ ଲେଖିଲାଵେଳେ ଆରଵୀ ସମୀରକୁ Sameer ଓ ଭାରତୀୟ ସମିର ଵା ସମୀରକୁ Samir/Samirǝ ଦେଖାଯାଉଛି ।

© ଶବ୍ଦଭେଦ