ଜାହାଜିଆ ଶବ୍ଦ

ଉପସ୍ଥାପନା: ଶିଶିର ସାହୁ ମନୋଜ

ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆମାନେ ହିଁ ଥିଲେ ବୋଇତଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରବୀଣ, ତେଣୁ ଆମ ଭାଷାରେ ଚଳୁଅଛି ଶହ ଶହ ବୋଇତିଆ ଅବା ଜାହାଜିଆ ଶବ୍ଦ, ପୁଣି ଭୌଗୋଳିକ ଦିଗନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେତୁ ରହିଛି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଦିକ୍ଵାଚକ ନାମ ।

ନିମ୍ନରେ ସେହି  ଦିକ୍ଵାଚକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବୋଇତିଆ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଦିଆଗଲା . .

ଗାହି ― ମାନଚିତ୍ରରେ ଉତ୍ତର ଦିଗ
ସୋଇଲ ― ମାନଚିତ୍ରରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ
ଡହରା ― ମାନଚିତ୍ରରେ ପୂର୍ଵ ଦିଗ
ପିଛାଡ଼ି ― ମାନଚିତ୍ରରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ
ଗାହିମତଲେଇ ― ମାନଚିତ୍ରରେ ଉତ୍ତର ପୂର୍ଵ ଦିଗ
ବେଗଣିୟା ପିଛାଡ଼ି ― ମାନଚିତ୍ରରେ ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ
ଦକ୍ଷିଣ ପିଛାଡ଼ି ― ମାନଚିତ୍ରରେ ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ
ଦକ୍ଷିଣ ଡହରା ― ମାନଚିତ୍ରରେ ଦକ୍ଷିଣ  ପୂର୍ଵ ଦିଗ
ଘୋଷ ― ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଵା ଉପର
ଦମନ୍ ― ନିମ୍ନ ଵା ତଳ
ଉଚ୍ଚା ― ଦକ୍ଷିଣ ଵା ଡାହାଣ ପକ୍ଷ
ଡାହୁ — ବାମ ପକ୍ଷ

ସାରା ଭାରତରେ ଓଡ଼ିଆ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାଷାରେ ଏଭଳି ଦିକ୍ଵାଚକ ଶବ୍ଦ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ। ଏହା କଳିଙ୍ଗଦେଶର ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯ ପ୍ରକଟିତ କରିଥାଏ ।

ତେଵେ ଆମ ପାଖରେ ତ ଉତ୍ତର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ଵ ପଶ୍ଚିମ ଇତ୍ୟାଦି ଦଶଦିଗର ନାମ ରହିଥିଲା ତାହେଲେ କାହିଁକି ହୋଇଥିଲା ଏଭଳି ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ?

କାରଣ ସାଧାରଣ କଥିତ ଭାଷା ଓ ମାନଚିତ୍ରର ଭାଷାରେ ଦିଗ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହେଉଥିଲା । ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, କଥିତ ଭାଷାରେ ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଥିଵା ଦିଗକୁ ପୂର୍ଵ କୁହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମାନଚିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାହା ଉତ୍ତର ଦିଗ ଭାବେ ଵିଦିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଏଭଳି ଭ୍ରମର ଦୂରୀକରଣ ହେତୁରୁ ଓଡ଼ିଆଭାଷାରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଦିଗ ନାମକରଣ ହୋଇଥିଵାର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ଭାଵନା ରହିଛି ।

ତେଵେ ଇତିହାସ ପୁସ୍ତକରେ ଯଦି ଓଡ଼ିଶାର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଵିଷୟ ରୁହନ୍ତା ଏବଂ ସେଠାରେ ଏହି ଜାହାଜିଆ ଶବ୍ଦ ଶବ୍ଦ ଗୁଡିକର ଆଲୋଚନା କରାହୁଅନ୍ତା ତେବେ ଏହି ଜାହାଜିଆ ଶବ୍ଦ ସବୁ ଲୁପ୍ତ ନ ହୋଇ ବଞ୍ଚିରୁହନ୍ତା !